Advent u Zagrebu

U decembru srce kaže da svi putevi vode u neki evropski grad, da se prepusti božićnoj atmosferi i uživa u čarima zime i mirisu predstojećih praznika.


Godinama unazad imam želju da doživim čuveni Advent u Zagrebu – božićni market koji je tri godine zaredom (2016., 2017. i 2018.) bio proglašen za najbolji u Evropi. Svi znamo koliko su lepo ukrašeni veliki gradovi Evrope pred Božić, naročito austrijski i nemački, pa sam se pitala da li je moguće da mali grad kakav je Zagreb pretekne jedan Beč ili Drezden?
Ove godine sam poslušala svoje srce, i u Zagreb došla na izlet sa agencijom Travelino. Stigli smo pre podne i imali ceo dan za razgledanje. Bilo je tu nekoliko postavki za slikanje na Gradecu, snežne jelke na trgu Bana Jelačića, štandovi koji prodaju kuvano vino, kobasice, medenjake.

Advent u Zagrebu
Božićne postavke na Gradecu

U prvi mah sam se pitala šta je to zbog čega je taj Advent toliko poseban. Postalo mi je jasno kad je pao mrak. Kada su se hiljade lampica upalile i grad zasjao. Od Kaptola, preko Trga bana Jelačića, sporednih uličica do Gradeca, sve blješti. Zagreb diše Advent. Dolazak Božića može da se oseti u vazduhu.

Advent u Zagrebu
Zagreb noću

Inače, Advent i znači dolazak. Sam izraz Advent se odnosi na dolazak na svet – rođenje Isusa Hrista. U katoličkim zemljama Advent počinje 4 nedelje pred Božić, kada gradove širom Evrope preplave božićni marketi i praznična euforija.
Jedan od simbola jeste i adventski venac ispleten od zimzelenog granja sa 4 sveće. Svake nedelje se pali po jedna i do Božića sve treba da budu upaljene. Prva sveća predstavlja NADU, druga MIR, treća RADOST i poslednja LJUBAV. Adventski venac u Zagrebu postavljen je oko fontane Manduševac na trgu bana Jelačića.

Advent Zagreb
Adventski venac oko fontane Manduševac

Hrvatska metropola me je na jedan dan vratila u detinjstvo i mislim da je u tome i draž Adventa, što svakog posetioca bez obzira na godine i breme koje nosi vrati u doba kada smo verovali da magija postoji.

OPŠTE INFORMACIJE

To je bilo to što se Adventa tiče, u nastavku slede neke osnovne informacije.
Zagreb je glavni i najveći grad Hrvatske, koji je smešten na rubu Panonske nizije i broji nešto više od 800.000 žitelja. S obzirom da se nalazi na dodiru alpske i dinarske, jadranske i panonske oblasti vekovima je most između Evrope i Balkana.

Kroz Zagreb teče reka Sava, a iznad grada se, poput diva koji ga čuva, uzdiže planina Medvednica. To mi je bila i prva impresija kada sam kročila na njegove ulice. Obrisi planine čiji su vrhovi bili u oblacima. Na momente me prizor podsetio na Kataniju nad kojom bdi Etna.

ISTORIJA GRADA

Staro jezgro grada je podeljeno na dva dela: GRADEC i KAPTOL. Zapravo današnji Zagreb je i izrastao iz ova dva srednjovekovna naselja koja su se stolećima razvijala na susednim brežuljcima. Prvi pisani tragovi datiraju iz 1094. godine kada je ugarski kralj Ladislav na Kaptolu osnovao biskupiju. Tokom srednjeg veka i turske najezde oba naselja su imala odbrambenu ulogu i bila utvrđena. Vremenom se, zbog povoljnog trgovačkog položaja, grad bogati, u njega se doseljavalju imućni plemići i trgovci iz cele Evrope, otvaraju se radionice, škole, bolnice. Zagreb poprima obličje evropskih gradova i sve se više širi ravnicom. Administrativnim ujedinjenjem okolnih naselja sa Kaptolom i Gradecom 1850. godine osnovan je današnji Zagreb. Ubrzani razvoj grada biva nakratko prekinut snažnim zemljotresom 1880. godine, da bi u godinama koje su usledile došlo do intenzivne obnove i modernizacije mnogih građevina i čitavih četvrti.

Ulice Zagreba

ZNAMENITOSTI ZAGREBA

Da je glavni grad Hrvatske mnogo više od decembarskog Adventa svedoče brojne znamenitosti širom grada. Zagreb se može podeliti na Gornji i Donji grad. Gornji grad obuhvata dva brdašca – Kaptol i Gradec dok je donji deo ravničarski sa nešto modernijom arhitekturom.

KAPTOL

Kaptol je nekada bio biskupsko središte dok je na Gradecu živela aristokratija.
Zagrebačka katedrala je neogotičko zdanje na trgu Kaptol posvećeno Uspenju Blažene Device Marije. Sadašnja katedrala je podignuta u drugoj polovini 13. veka ali je od tada više puta obnavljana što je u velikoj meri izmenilo prvobitni izgled. Dva zvonika visoka preko 100 metara dominiraju panoramom grada. Trenutno je u fazi rekonstrukcije jer je prilično oštećena u zemljotresu koji je Hrvatsku pogodio decembra 2020.

Advent u Zagrebu
Zagrebačka katedrala

Pijaca Dolac smeštena u strogom centru, nadomak katedrale, nezaobilazna je stanica ako želite da probate domaće hrvatske proizvode i osetite duh lokalnog stanovništva.
Tkalčićeva ulica – duša Zagreba
Ono što je Skadarlija za Beograd to je živopisna ulica Ivana Tkalčića za Zagreb.
Smeštena u dolini kroz koju je nekada proticao potok Medveščak, sačuvala je duh prošlih vremena. Bila je ulica radnika i sluga, siromašnih koji su radili za bogate žitelje Gradeca i Kaptola. Danas je mesto u koje rado svraćaju i meštani i gosti kada žele da naprave predah.

Advent u Zagrebu
Tkalčićeva ulica

GRADEC

Gradec je centralno mesto zagrebačkog Adventa i meni najdraži deo grada. Od znamenitosti Gradeca izdvojila bih crkvu svetog Marka, kulu Lotrščak, Kamenita vrata i Štrosmajerovo šetalište.

Detalji sa Štrosmajerovog šetališta

Od Kaptola do Gradeca možete doći na tri načina, uspinjačom, tunelom Grič ili laganom šetnjom uličicama. Predlažem treći način, jer se usput možete diviti raznobojnoj arhitekturi i pazariti suvenire u jednoj od brojnih suvenirnica.

Advent Zagreb
Kamenita vrata

Ako se uputite pešice ka Gradecu prvo nailazite na Kamenita vrata, jedina očuvana vrata zidina koje su opasavale grad. U sklopu vrata nalazi se neobična mala kapela gde prolaznici zastanu i pomole se.

Advent u Zagrebu
Kapela u prolazu

Trg i crkva Sv. Marka – najstarija je župna crkva Zagreba i arhitektonska atrakcija zbog neobičnog šarenog krova.   Prvo što se uočava jesu dva grba, desni je grb grada Zagreba, a levi tri u jednom (grbovi Dalmacije, Hrvatske i Slavonije).

Crkva Sv. Marka

Unutrašnjost je ukrašena statuama Ivana Meštrovića i freskama Joza Krakovića. Sasvim sigurno bih je uvrstila u top tri lokacije koje morate videti.
Kada od crkve krenete ka Štrosmajerovom šetalištu i postavkama za fotografisanje nalazite na Kulu Lotrščak koja datira iz 13 veka. Priča se da je tokom srednjeg veka sa kule oglašavalo zvono kao znak za zatvaranje gradskih kapija, ko ne stigne da uđe ostajao bi da prenoći izvan zidina. Na četvrtom spratu kule u 19. veku postavljen je grički top koji puca svaki dan u podne počev od 1877. godine. Danas je ova kula pretvorena u muzej, otvorena je za posete, a sa vrha se pruža divan pogled na južni deo grada.

Advent u Zagrebu
Kula Lotrščak
TRG BANA JELAČIĆA

Centralni gradski trg, epicentar svih gradskih zbivanja. Ime nosi po Josipu Banu Jelačiću čiji spomenik zauzima središnje mesto samog trga.

Advent u Zagrebu

Njegov simbol su tramvaji koji saobraćaju južnim obodom, ali i prelepe građevine koje ga okružuju. Za vreme Adventa vrvi od ljudi. Jako je lepo ukrašen, božićne postavke su svuda, kao i štandovi koji prodaju kobasice, kuvano vino i razne rukotvorine.

Snežne jelke na trgu bana Jelačića

ZAGREBAČKO NARODNO KAZALIŠTE

Kroz istoriju je imalo veoma važnu ulogu za kulturni život Zagrepčana. Zgrada Kazališta na Trgu republike, izgrađena je 1895. godine u neobaroknom stilu i jedno je od najprepoznatljivijih arhitektonskih simbola grada. Važno je spomenuti da je delo čuvenih bečkih arhitekata Helmera I Felmera i da ga je lično austrougarski princ Franc Jozef I otvorio.

Advent u Zagrebu
Hrvatsko narodno kazalište

PARK MAKSIMIR najstariji park u Hrvatskoj (iz 1794. godine) dom je mnogim biljnim i životinjskim vrstama. Napravljen u stilu engleskih bašti, prostire se na 316 hektara. U sklopu parka nalazi se čak pet jezeraca i zoo vrt što ga čini odličnim izborom ako u Zagreb dođete sa decom.
ZRINJEVAC je park i trg, deo Zelene potkove koju čini sedam donjogradskih trgova. Ime nosi po velikanu Nikoli Šubiću Zrinskom, a nastao je na mestu nekadašnje stočne pijace.
U središtu parka se nalazi muzički paviljon gde se održavaju koncerti i priredbe, ali i aleja sa 200 platana starih preko 150 godina. Osim što je park zeleni simbol Zagreba, na njemu se nalaze važne državne institucije kao što su Vrhovni i Županijski sud, Ministarstvo spoljnih poslova i dr.
MUZEJI kao svaki grad bogate istorije tako i Zagreb nudi pregršt mogućnosti zaljubljenicima u istoriju i umetnost. Kad se nađete u prestonici Hrvatske preporuke su da se obiđe sledeće: Muzej Mimare, Arheološki i Etnografski muzej, Atelje Meštrović, Muzej grada Zagreba i dr.

Muzej Mimare

Iako sam imala tek pet godina kada je počeo raspad Jugoslavije, moram priznati da sam pomalo jugonostalgična. Često mi padne na pamet koliko su privilegovani bili naši roditelji koji su u jednoj državi imali prirodne lepote kao što su hrvatsko primorje, Ohridsko jezero, Julijski Alpi, Durmitor, Jahorina, Romanija, Tara, Plitvice, Stara planina…..ali i gradove poput Rovinja, Beograda, Kotora, Trebinja, Ljubljane, Mostara, Sarajeva, Dubrovnika.

Omiljeno mesto za fotografisanje za jugonostalgičare

Imala bih da nabrajam još sijaset stvari zbog kojih imam žal što nema Jugoslavije, ali neću. Ova godina je u najvećoj meri bila rezervisana za obilazak regiona, bivše SFRJ i Balkana i neizmerno mi je drago zbog toga.
U Zagreb sam se, primarno, uputila zbog Adventa, ali sam vrlo brzo shvatila da je vredan pažnje i tokom drugih godišnjih doba.

Iako mali, to je grad bogate istorije, simpatične arhitekture i evropskog duha. Zato nećete pogrešiti ako se odlučite da mu poklonite jedan vikend i upoznate ga. Verujte mi na reč, osvojiće vas!

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.